De SILC-enquête 2025 gaat voor het eerst de sociale ongelijkheden na in de groene transitie. Interessante cijfers, onder meer over renovaties en energiezuinig wonen, plantaardige…
Beeld: Rawpixel on Freepik
Wat als we welvaart niet langer meten met enkel het bbp, maar in “gezond leven binnen de grenzen van de planeet”?
De Vlaamse donut vertaalt de donuteconomie van Kate Raworth voor het eerst expliciet naar Vlaanderen. In één beeld zie je hoe ver Vlaanderen verwijderd is van van een samenleving die tegelijk sociaal rechtvaardig én ecologisch duurzaam is.
Klik op de afbeelding voor een grotere weergave
De binnenste ring toont de sociale basis: iedereen heeft recht op een waardig leven, met toegang tot onder meer wonen, gezondheid, inkomen en participatie. De buitenste ring is het ecologische plafond: de grenzen van het klimaat, biodiversiteit, water en lucht die we niet mogen overschrijden.
De Vlaamse donut laat zien waar Vlaanderen vandaag onder die sociale ondergrens zakt, en waar we de ecologische limieten overschrijden. Ze is een kompas voor beleid, middenveld en burgers die welvaart breder willen meten dan in economische groei alleen.
De Vlaamse donut tekent een beeld dat tegelijk hoopgevend en ontnuchterend is.
Ecologisch zit Vlaanderen ver boven de buitengrens: we overschrijden alle naar Vlaanderen vertaalde planetaire grenzen. De uitstoot daalt (veel) te traag, het verlies aan biodiversiteit zet zich steeds verder door en de druk op ruimte en land blijft structureel te hoog.
Sociaal scoort Vlaanderen gemengd. We doen het goed op bijvoorbeeld gezondheidszorg en onderwijs, en op sommige indicatoren is vooruitgang merkbaar. Maar voor water- en energiearmoede, huisvesting, discriminatie, digitale vaardigheden en de loonkloof blijven de tekorten hardnekkig. Niet iedereen haalt vandaag de sociale minima die nodig zijn voor een waardig leven. De Vlaamse donut maakt duidelijk dat we nog niet in de veilige en rechtvaardige ruimte zitten. Vlaanderen overbelast het ecosysteem ernstig, zonder voor alle inwoners een stevige sociale basis te garanderen. Tegelijk tonen de sociale indicatoren dat vooruitgang wel degelijk mogelijk is wanneer bewuste keuzes worden gemaakt.
De donut roept beleidsmakers op om welvaart anders te definiëren en de economie regeneratief en distributief te organiseren. Alleen zo geraken we op termijn binnen de donut.
Met financiële steun van:
Dit artikel toont op welke manier de klimaatcrisis voor mensen met lage inkomens de grootste impact heeft en geeft aan hoe de bouwsector hier mee verandering in kan brengen.
Op 29 februari organiseerde Reset.Vlaanderen een webinar rond de vraag “Hoe maken we duurzaam renoveren haalbaar en betaalbaar?”.
We lieten Vanya Verschoore (coördinator Reset.Vlaanderen), Paolo De Francesco (hoofd studiedienst Gezinsbond) en Griet Juwet (Endeavour) aan het woord.
Zonnebouwers+ is, een project van ECoOB, wil mensen in energiearmoede toegang geven tot duurzame energie, zonder dat de kosten daarbij fel oplopen. Een interview met Sven Calluy, bestuurder bij ECoOB
We moeten vermijden om eerst een mobiliteitstransitie in gang te zetten en vervolgens, pas in een tweede fase, de mogelijke sociale gevolgen proberen te compenseren.…
“Ik word kwaad als ik sommigen over mensen in armoede hoor spreken alsof ze zelf hun miserie opzoeken. Vaak zien we maar het topje van…
Over de kosten voor de burger door de nieuwe Europese koolstofprijs is al veel inkt gevloeid. Maar wat onze overheden met de inkomsten kunnen doen,…
Kwetsbare gezinnen levenslang toegang geven tot groene én betaalbare energie: dat is de ambitie van het pilootproject Power Up in het Oost-Vlaamse Eeklo. Fien Vanderbeke…
Samenwerken geeft veel mogelijkheden om iets te doen aan de woon- en energiecrisis. Toch blijven die mogelijkheden onderbelicht. Onbekend maakt onbemind. Hoog tijd om daar…
“Kwaliteitsvol, betaalbaar en toegankelijk wonen”. Sounia Agourram, projectcoördinator bij SAAMO Antwerpen, somt de drie aspecten van wonen op die centraal staan in haar werk, en…
Mensen in armoede op weg zetten naar een lagere energiefactuur en tegelijk kwetsbare medewerkers via een zinvolle job begeleiden naar een werkplaats op de reguliere…