De Vlaamse donut als kompas
De donut van de Britse econome Kate Raworth is nu voor het eerst ook naar Vlaanderen vertaald: ecologisch kleurt de donut bloedrood en op sociaal…
Home -
Klimaatadaptatie
De Vlaamse donut
Hoe ver is Vlaanderen verwijderd van echte welvaart?
Ontdek in één oogopslag waar we onze planetaire grenzen overschrijden en de sociale basis nog niet halen.
> Download het rapport
Beeld: Rawpixel on Freepik
De Vlaamse donut: uitdager voor de klassieke kijk op welvaart
Wat als we welvaart niet langer meten met enkel het bbp, maar in “gezond leven binnen de grenzen van de planeet”?
De Vlaamse donut vertaalt de donuteconomie van Kate Raworth voor het eerst expliciet naar Vlaanderen. In één beeld zie je hoe ver Vlaanderen verwijderd is van van een samenleving die tegelijk sociaal rechtvaardig én ecologisch duurzaam is.
Klik op de afbeelding voor een grotere weergave
De binnenste ring toont de sociale basis: iedereen heeft recht op een waardig leven, met toegang tot onder meer wonen, gezondheid, inkomen en participatie. De buitenste ring is het ecologische plafond: de grenzen van het klimaat, biodiversiteit, water en lucht die we niet mogen overschrijden.
De Vlaamse donut laat zien waar Vlaanderen vandaag onder die sociale ondergrens zakt, en waar we de ecologische limieten overschrijden. Ze is een kompas voor beleid, middenveld en burgers die welvaart breder willen meten dan in economische groei alleen.
Wat leert de Vlaamse donut ons?
De Vlaamse donut tekent een beeld dat tegelijk hoopgevend en ontnuchterend is.
Ecologisch zit Vlaanderen ver boven de buitengrens: we overschrijden alle naar Vlaanderen vertaalde planetaire grenzen. De uitstoot daalt (veel) te traag, het verlies aan biodiversiteit zet zich steeds verder door en de druk op ruimte en land blijft structureel te hoog.
Sociaal scoort Vlaanderen gemengd. We doen het goed op bijvoorbeeld gezondheidszorg en onderwijs, en op sommige indicatoren is vooruitgang merkbaar. Maar voor water- en energiearmoede, huisvesting, discriminatie, digitale vaardigheden en de loonkloof blijven de tekorten hardnekkig. Niet iedereen haalt vandaag de sociale minima die nodig zijn voor een waardig leven. De Vlaamse donut maakt duidelijk dat we nog niet in de veilige en rechtvaardige ruimte zitten. Vlaanderen overbelast het ecosysteem ernstig, zonder voor alle inwoners een stevige sociale basis te garanderen. Tegelijk tonen de sociale indicatoren dat vooruitgang wel degelijk mogelijk is wanneer bewuste keuzes worden gemaakt.
De donut roept beleidsmakers op om welvaart anders te definiëren en de economie regeneratief en distributief te organiseren. Alleen zo geraken we op termijn binnen de donut.
Met financiële steun van:
JUST TRANSITION SCAN 2026
Welvaart anders bekeken: de Vlaamse donut als kompas
Rapport geeft onvoldoende aan Vlaams mobiliteits- en adaptatiebeleid op vlak van rechtvaardigheid
Terwijl de klimaatcrisis wereldwijd druk uitoefent op samenlevingen, worden kwetsbare groepen in Vlaanderen onevenredig hard getroffen. Het Vlaams beleid is ontoereikend om die ongelijkheid aan…
Interview Klara Vanstraelen (Endeavour): naar een sociaal rechtvaardige bouwshift
Met de bouwshift wil Vlaanderen ervoor zorgen dat er tegen 2040 geen bijkomende open ruimte meer wordt aangesneden. Het is een strategie rond slimmer bouwen…
Human Rights Watch vraagt meer aandacht voor mensen met een beperking tijdens hittegolven
“In 2022 werd Andalusië getroffen door extreme hitte als gevolg van klimaatverandering. Door de lakse houding van de overheid bij het ondersteunen en helpen van…
Hoe gaan we om met de impact van de klimaattransitie op de Belgische arbeidsmarkt?
In het rapport ‘Implications of the climate transition on employment, skills, and training in Belgium’, dat werd gepresenteerd in het kader van de conferentie over…
Canada’s grootste vakbond pleit voor meer klimaatambitie en een eerlijke transitie
Dat de klimaatcrisis een invloed heeft op onze jobs en economie dringt bij vakbonden wereldwijd steeds meer door. Op het Canadian Labour Congres in Montréal…
Spanje verbiedt handenarbeid tijdens hittegolven
Eerder deze maand besloot Spanje om tijdens periodes van extreme hitte handenarbeid in de open lucht te verbieden. De nieuwssite ‘Euronews Green’ sprak met klimaatwetenschapper…
Sociale rechtvaardigheid in het VLaams Klimaatadaptieplan
Vrijdag 17 maart was beleidsmedewerker Karel Pype te gast in het Vlaams Parlement (Commissie Vlaams Energie- en Klimaatplan) voor een hoorzitting rond klimaatadaptatie. Hier gaven…
Coöperatief groenbedrijf Talea wil duurzaam groen, duurzame jobs en duurzame klantenrelaties
Coöperatieve vennootschap Talea is een pionier in hun branche: als groenbedrijf zetten ze in op ecologisch en biodivers bedrijfsgroen, van ontwerp tot aanleg tot onderhoud.…
‘Klimaatverandering treft ook de zorg, we moeten ons voorbereiden.’
Hittegolven, extreme neerslag: de voorbije twee zomers tonen ons dat de klimaatcrisis vandaag al een realiteit is. Net als in de coronacrisis staat de zorg…
Strijd tegen privatisering zorg is ook deel van de klimaatstrijd
De strijd tegen de privatisering van de Vlaamse zorgsector gaat ook de klimaatbeweging aan. Want zonder sterke openbare diensten is een sociaal rechtvaardige transitie onmogelijk. …
- 1
- 2
- Volgende »