De SILC-enquête 2025 gaat voor het eerst de sociale ongelijkheden na in de groene transitie. Interessante cijfers, onder meer over renovaties en energiezuinig wonen, plantaardige…
De Vlaamse donut: uitdager voor de klassieke kijk op welvaart
Wat als we welvaart niet langer meten met enkel het bbp, maar in “gezond leven binnen de grenzen van de planeet”?
De Vlaamse donut vertaalt de donuteconomie van Kate Raworth voor het eerst expliciet naar Vlaanderen. In één beeld zie je hoe ver Vlaanderen verwijderd is van van een samenleving die tegelijk sociaal rechtvaardig én ecologisch duurzaam is.
Klik op de afbeelding voor een grotere weergave
De binnenste ring toont de sociale basis: iedereen heeft recht op een waardig leven, met toegang tot onder meer wonen, gezondheid, inkomen en participatie. De buitenste ring is het ecologische plafond: de grenzen van het klimaat, biodiversiteit, water en lucht die we niet mogen overschrijden.
De Vlaamse donut laat zien waar Vlaanderen vandaag onder die sociale ondergrens zakt, en waar we de ecologische limieten overschrijden. Ze is een kompas voor beleid, middenveld en burgers die welvaart breder willen meten dan in economische groei alleen.
Wat leert de Vlaamse donut ons?
De Vlaamse donut tekent een beeld dat tegelijk hoopgevend en ontnuchterend is.
Ecologisch zit Vlaanderen ver boven de buitengrens: we overschrijden alle naar Vlaanderen vertaalde planetaire grenzen. De uitstoot daalt (veel) te traag, het verlies aan biodiversiteit zet zich steeds verder door en de druk op ruimte en land blijft structureel te hoog.
Sociaal scoort Vlaanderen gemengd. We doen het goed op bijvoorbeeld gezondheidszorg en onderwijs, en op sommige indicatoren is vooruitgang merkbaar. Maar voor water- en energiearmoede, huisvesting, discriminatie, digitale vaardigheden en de loonkloof blijven de tekorten hardnekkig. Niet iedereen haalt vandaag de sociale minima die nodig zijn voor een waardig leven. De Vlaamse donut maakt duidelijk dat we nog niet in de veilige en rechtvaardige ruimte zitten. Vlaanderen overbelast het ecosysteem ernstig, zonder voor alle inwoners een stevige sociale basis te garanderen. Tegelijk tonen de sociale indicatoren dat vooruitgang wel degelijk mogelijk is wanneer bewuste keuzes worden gemaakt.
De donut roept beleidsmakers op om welvaart anders te definiëren en de economie regeneratief en distributief te organiseren. Alleen zo geraken we op termijn binnen de donut.
Vandaag beslisten de Europese ministers om de Europese koolstoftaks (ETS2) met een jaar uit te stellen, tot 2028. Reset. Vlaanderen betreurt deze beslissing. “Dit uitstel…
Terwijl de klimaatcrisis wereldwijd druk uitoefent op samenlevingen, worden kwetsbare groepen in Vlaanderen onevenredig hard getroffen. Het Vlaams beleid is ontoereikend om die ongelijkheid aan…
Al jaren organiseert De Fietsschool laagdrempelige fietslessen voor volwassenen, zoals bijvoorbeeld nieuwkomers die niet leerden fietsen in hun land van herkomst. Om ook de taalvaardigheid…
Door het systeem van de salariswagen in stand te houden, illustreert de overheid op uitstekende wijze hoe een sociaal rechtvaardige, ecologische mobiliteitstransitie vooral níet moet worden georganiseerd.
We moeten vermijden om eerst een mobiliteitstransitie in gang te zetten en vervolgens, pas in een tweede fase, de mogelijke sociale gevolgen proberen te compenseren.…
In Frankrijk ontstond naar aanleiding van de gemeenteraadsverkiezingen van 2020 een interessant initiatief: burgers en lokale verkozenen verbonden zich ertoe om via 3 basisprincipes en…
Reset.Vlaanderen ACV en ABVV zetten hun schouders onder het project ‘De Nieuwe Samenzweerders’, gefinancierd door het Europees Sociaal Fonds. Via deze samenwerking, resulteerde de jarenlange…
Deelmobiliteit zit in de lift, maar is dat voor iedereen zo? Vanuit de vaststelling dat het delen van vervoer bij bepaalde doelgroepen niet evident is,…
Hopelijk laat de linkerzijde zich niet verleiden door de frames en de mantra’s van een conservatieve rechterzijde die de transitie wil vertragen maar neemt ze,…