Werknemersrechten zijn mensenrechten
Werknemersrechten zijn mensenrechten. En zolang we dat niet voluit durven zeggen en doordenken, missen we een van de krachtigste hefbomen voor een rechtvaardige transitie, zowel…
Home -
rechtvaardige transitie
De Vlaamse donut
Hoe ver is Vlaanderen verwijderd van echte welvaart?
Ontdek in één oogopslag waar we onze planetaire grenzen overschrijden en de sociale basis nog niet halen.
> Download het rapport
Beeld: Rawpixel on Freepik
De Vlaamse donut: uitdager voor de klassieke kijk op welvaart
Wat als we welvaart niet langer meten met enkel het bbp, maar in “gezond leven binnen de grenzen van de planeet”?
De Vlaamse donut vertaalt de donuteconomie van Kate Raworth voor het eerst expliciet naar Vlaanderen. In één beeld zie je hoe ver Vlaanderen verwijderd is van van een samenleving die tegelijk sociaal rechtvaardig én ecologisch duurzaam is.
Klik op de afbeelding voor een grotere weergave
De binnenste ring toont de sociale basis: iedereen heeft recht op een waardig leven, met toegang tot onder meer wonen, gezondheid, inkomen en participatie. De buitenste ring is het ecologische plafond: de grenzen van het klimaat, biodiversiteit, water en lucht die we niet mogen overschrijden.
De Vlaamse donut laat zien waar Vlaanderen vandaag onder die sociale ondergrens zakt, en waar we de ecologische limieten overschrijden. Ze is een kompas voor beleid, middenveld en burgers die welvaart breder willen meten dan in economische groei alleen.
Wat leert de Vlaamse donut ons?
De Vlaamse donut tekent een beeld dat tegelijk hoopgevend en ontnuchterend is.
Ecologisch zit Vlaanderen ver boven de buitengrens: we overschrijden alle naar Vlaanderen vertaalde planetaire grenzen. De uitstoot daalt (veel) te traag, het verlies aan biodiversiteit zet zich steeds verder door en de druk op ruimte en land blijft structureel te hoog.
Sociaal scoort Vlaanderen gemengd. We doen het goed op bijvoorbeeld gezondheidszorg en onderwijs, en op sommige indicatoren is vooruitgang merkbaar. Maar voor water- en energiearmoede, huisvesting, discriminatie, digitale vaardigheden en de loonkloof blijven de tekorten hardnekkig. Niet iedereen haalt vandaag de sociale minima die nodig zijn voor een waardig leven. De Vlaamse donut maakt duidelijk dat we nog niet in de veilige en rechtvaardige ruimte zitten. Vlaanderen overbelast het ecosysteem ernstig, zonder voor alle inwoners een stevige sociale basis te garanderen. Tegelijk tonen de sociale indicatoren dat vooruitgang wel degelijk mogelijk is wanneer bewuste keuzes worden gemaakt.
De donut roept beleidsmakers op om welvaart anders te definiëren en de economie regeneratief en distributief te organiseren. Alleen zo geraken we op termijn binnen de donut.
Met financiële steun van:
JUST TRANSITION SCAN 2026
Welvaart anders bekeken: de Vlaamse donut als kompas
Joyeeta Gupta: “Een rechtvaardig klimaatbeleid moet de dubbele uitdaging van klimaatverandering én ongelijkheid aanpakken om effectief te kunnen zijn.”
Op 1 december is prof. Joyeeta Gupta te gast als een van de keynotes op de Herfstschool van Reset.Vlaanderen rond de financiering van een eerlijke…
“Mijn doel als militant is duidelijk: begrijpen wat ons bedrijf nú moet doen, zodat er in 2050 nog een aluminiumfabriek in Duffel staat.”
Wim en Erik van Aluminium Duffel namen het afgelopen jaar deel aan de workshops van “Mijn bedrijf toekomstproof”. Dat is een Europees project dat vakbondsmilitanten…
Decarbonisatie en jobkwaliteit: de impact van de klimaattransitie op werknemersvertegenwoordiging
Een recente studie van Denktank Minerva onderzocht wat de invloed is van de Europese maatregelen rond de groene transitie op de kwaliteit van onze jobs. Zowel subsidies als belastingen moedigen Europese bedrijven aan om de omslag te maken. Dit heeft uiteraard ook gevolgen voor de werkgelenheid: bepaalde sectoren worden geconfronteerd met jobverlies, terwijl het aantal jobs in andere sectoren stijgt. Netto zien we een positief effect: de groene transitie zorgt voor meer jobs.
Geef werknemers zeggenschap over groene jobs
De voorbije decennia is de consensus gegroeid dat de klimaattransitie ook een ‘rechtvaardige transitie’ moet zijn. De vrees leeft dat veel burgers (en dus kiezers) anders zullen afhaken of, erger, zich zullen verzetten tegen een ambitieus klimaatbeleid en zo de broodnodige, urgente transitie zullen afzwakken en vertragen. Meestal gaat het in het maatschappelijke en politieke debat over een ‘rechtvaardige transitie’ dan ook vooral over de situatie van kwetsbare gezinnen, en hoe het klimaatbeleid ook voor hen voordelig kan zijn
Een nieuw elan voor de Belgische chemische industrie
welke nieuwe impulsen zoeken we in de chemische industrie? Blijven we nostalgisch kijken naar goedkope, vervuilende energie of maken we een volledige transitie door de werknemers centraal te stellen in de oplossingen?
4 principes van een sociaal rechtvaardige mobiliteitstransitie
We moeten vermijden om eerst een mobiliteitstransitie in gang te zetten en vervolgens, pas in een tweede fase, de mogelijke sociale gevolgen proberen te compenseren.…
Canada’s grootste vakbond pleit voor meer klimaatambitie en een eerlijke transitie
Dat de klimaatcrisis een invloed heeft op onze jobs en economie dringt bij vakbonden wereldwijd steeds meer door. Op het Canadian Labour Congres in Montréal…
Power Up maakt energiefacturen opnieuw betaalbaar
Kwetsbare gezinnen levenslang toegang geven tot groene én betaalbare energie: dat is de ambitie van het pilootproject Power Up in het Oost-Vlaamse Eeklo. Fien Vanderbeke…
Getuigenis ‘De Nieuwe Samenzweerders’ – Jeroen Pots
Ben jij geïnteresseerd in thema’s zoals duurzaamheid of klimaatverandering, en wil je daar graag mee aan de slag gaan op de jouw vertrouwde werkplek? Door…
Open brief: laten we van België een model van rechtvaardige transitie maken
Ondanks waarschuwingen, aanbevelingen en zelfs een rechterlijke veroordeling heeft België nog steeds geen coherente nationale wetgeving om de klimaaturgentie aan te pakken. Op dit moment…
- 1
- 2
- 3
- 4
- Volgende »