Skip to content
Home - Just Transition Scan

Just Transition Scan

De Vlaamse donut

Hoe ver is Vlaanderen verwijderd van echte welvaart?

Ontdek in één oogopslag waar we onze planetaire grenzen overschrijden en de sociale basis nog niet halen.

> Download het rapport

Beeld: Rawpixel on Freepik

De Vlaamse donut: uitdager voor de klassieke kijk op welvaart

Wat als we welvaart niet langer meten met enkel het bbp, maar in “gezond leven binnen de grenzen van de planeet”?

De Vlaamse donut vertaalt de donuteconomie van Kate Raworth voor het eerst expliciet naar Vlaanderen. In één beeld zie je hoe ver Vlaanderen verwijderd is van van een samenleving die tegelijk sociaal rechtvaardig én ecologisch duurzaam is.

Klik op de afbeelding voor een grotere weergave

De binnenste ring toont de sociale basis: iedereen heeft recht op een waardig leven, met toegang tot onder meer wonen, gezondheid, inkomen en participatie. De buitenste ring is het ecologische plafond: de grenzen van het klimaat, biodiversiteit, water en lucht die we niet mogen overschrijden.

De Vlaamse donut laat zien waar Vlaanderen vandaag onder die sociale ondergrens zakt, en waar we de ecologische limieten overschrijden. Ze is een kompas voor beleid, middenveld en burgers die welvaart breder willen meten dan in economische groei alleen.

Wat leert de Vlaamse donut ons?

De Vlaamse donut tekent een beeld dat tegelijk hoopgevend en ontnuchterend is.

Ecologisch zit Vlaanderen ver boven de buitengrens: we overschrijden alle naar Vlaanderen vertaalde planetaire grenzen. De uitstoot daalt (veel) te traag, het verlies aan biodiversiteit zet zich steeds verder door en de druk op ruimte en land blijft structureel te hoog.

Sociaal scoort Vlaanderen gemengd. We doen het goed op bijvoorbeeld gezondheidszorg en onderwijs, en op sommige indicatoren is vooruitgang merkbaar. Maar voor water- en energiearmoede, huisvesting, discriminatie, digitale vaardigheden en de loonkloof blijven de tekorten hardnekkig. Niet iedereen haalt vandaag de sociale minima die nodig zijn voor een waardig leven. De Vlaamse donut maakt duidelijk dat we nog niet in de veilige en rechtvaardige ruimte zitten. Vlaanderen overbelast het ecosysteem ernstig, zonder voor alle inwoners een stevige sociale basis te garanderen. Tegelijk tonen de sociale indicatoren dat vooruitgang wel degelijk mogelijk is wanneer bewuste keuzes worden gemaakt.

De donut roept beleidsmakers op om welvaart anders te definiëren en de economie regeneratief en distributief te organiseren. Alleen zo geraken we op termijn binnen de donut.

Met financiële steun van:

JUST TRANSITION SCAN 2026

Welvaart anders bekeken: de Vlaamse donut als kompas

Download het volledige rapport

“Wonen als motor van de transitie”

Op 29 februari organiseerde Reset.Vlaanderen een webinar rond de vraag “Hoe maken we duurzaam renoveren haalbaar en betaalbaar?”.
We lieten Vanya Verschoore (coördinator Reset.Vlaanderen), Paolo De Francesco (hoofd studiedienst Gezinsbond) en Griet Juwet (Endeavour) aan het woord.